حمد الله مستوفي قزويني
658
تاريخ گزيده
سبعين و ثلاثمائة ، به زمان طايع . از سخنان اوست : تقوى بر حد تقصير ايستادن است و از حد فراتر نشدن و صحبت درويشان بر صحبت توانگران اختيار كردن . شيخ ابو القاسم بشر بن ياسين وفاتش در سنهء ثمانين و ثلاثمائة . از سخنان اوست : حقيقة العلم ما كشف على السرائر . شيخ ابو اسحق ابراهيم بن داود رقى وفاتش در سنهء ست و عشرين ثلاثمائة بود . عمرش به صد و بيست و شش سال رسيده . از سخنان اوست . قيمت هر آدمى به قدر همت اوست : [ اگر دنيا دارست قيمت ندارد و اگر آخرت طلب است حد قيمت ندارد و اگر بهر دو ملتفت نيست قيمت به دو نسبت ندارد . معرفت اثبات حق از دل دور كردن است ، هر چه و هم بدان رسد . ضعيفترين خلق آن است كه عاجز بود از شهوت دست باز داشتن و قويترين آنكه قادر بود بر ترك آن و نشان دوستى خدا برگزيدن طاعت او و متابعت رسول اوست . ] [ 1 ] شيخ ابو سرى منصور بن عمار پوشنجى واعظ بود در اول حال . در راه كاغذ پارهاى يافت بر آنجا نوشته : بسم الله الرحمن الرحيم [ 2 ] . جائى نيافت كه بنهد ، بخورد . ببركت آن در علم بر او گشوده شد . از سخنان اوست . دل عارف محل ذكرست و دل ذاكر جاى توكل و دل متوكل منبع رضا و دل راضى مقام قناعت . سالك چون عارف شود به خود در مجاهدت و رياضت كوشد و چون به حق عارف گردد در [ رضا كوشد . ] [ 3 ] هر كه زبان نگاه دارد از عذر خواستن فارغ بود و هر كه دنيا را ترك كند از غم خوردن برهد و هر كه از محنت دنيا جزع كند مصيبت دين او باشد . لباس سالك تواضع و شكستگى باشد و لباس عارف تقوى . شيخ ابو بكر حسين بن يزدان يار [ 4 ] از اورميه [ 5 ] . از سخنان اوست . نگر
--> [ 1 ] - ب ندارد . [ 2 ] - قرآن كريم سورة النمل 30 . [ 3 ] - ر : صفا كوشد - در حاشيه : رضا افزايد . [ 4 ] - ب ، ق ندارد - ر : مردان يار - نفحات : « وى را طريقه ايست در تصوف كه به آن مخصوص است و بعضى از مشايخ چون شبلى و غير وى بر وى انكار كردهاند . . . وى را قصهاى است دراز با صوفيان و انكار بر ايشان و در آن اشكال است . مردى بزرگ است و صاحب تلبيس است در ظاهر و محقق در باطن . » [ 5 ] - ر ، م : ارمنيه .